Nhiều điểm mới quy định về văn bằng, chứng chỉ của hệ thống giáo dục quốc dân

Quy chế văn bằng, chứng chỉ (VBCC) của hệ thống giáo dục quốc dân có 23 điều, với các điều khoản ngắn gọn, bao quát hơn nhưng rõ người, rõ việc, rõ trách nhiệm hơn và có nhiều điểm mới đáng chú ý.

Thay thế toàn bộ quy định về VBCC trước đây 

Quy chế quy định chi tiết các nội dung mới về quản lí VBCC được đề cập trong Luật Giáo sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Giáo dục, Luật Giáo dục đại học (sửa đổi) và Luật Giáo dục nghề nghiệp (sửa đổi).

Theo đó, những nội dung mới gồm: Thay việc cấp bằng tốt nghiệp THCS bằng xác nhận hoàn thành chương trình THCS trong học bạ; giao hiệu trưởng cấp bằng tốt nghiệp THPT; bổ sung bằng trung học nghề; bổ sung hình thức văn bằng số, chứng chỉ số; đồng thời mở rộng phạm vi điều chỉnh bao gồm cả VBCC của giáo dục nghề nghiệp.

Thông tư cũng thay thế toàn bộ các quy định về VBCC trước đây được ban hành rải rác ở nhiều văn bản của Bộ Giáo dục và Đào tạo (GDĐT) và Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội trước đây, tạo thuận lợi cho cơ sở giáo dục, cán bộ quản lí và người học trong nghiên cứu, thực hiện.

Bổ sung quy định về VBCC số, rút ngắn thời hạn cấp bằng tốt nghiệp THPT

Quy chế cũng thể chế hóa chủ trương chuyển đổi số toàn diện trong giáo dục và đào tạo, đặc biệt trong công tác quản lí VBCC. Cụ thể, Quy chế bổ sung khái niệm VBCC số; quy định việc cấp, lưu trữ, xử lí; cấp bản sao, chỉnh sửa, thu hồi, hủy bỏ VBCC số; quy định xây dựng, cập nhật, khai thác cơ sở dữ liệu (CSDL) VBCC và danh mục các trường thông tin bắt buộc cập nhật. Bộ GDĐT xây dựng CSDL VBCC dùng chung toàn quốc để phục vụ cấp VBCC số, lưu trữ dữ liệu đã cấp và công khai thông tin về cấp VBCC.

Việc cập nhật, công khai thông tin được áp dụng cả với VBCC đã cấp trước khi Thông tư có hiệu lực. Thông tin trích xuất từ CSDL có giá trị pháp lí như thông tin trong sổ gốc; thông tin tra cứu từ CSDL hoặc trên ứng dụng VNeID được sử dụng thay cho bản sao từ sổ gốc và có giá trị xác minh VBCC.

Các quy định cũng yêu cầu cập nhật đầy đủ dữ liệu khi cấp, cấp lại, chỉnh sửa, thu hồi, hủy bỏ VBCC, bảo đảm nguyên tắc "đúng, đủ, sạch, sống, thống nhất, chia sẻ, dùng chung". Toàn bộ Quy chế được xây dựng theo hướng đẩy mạnh ứng dụng công nghệ, triển khai VBCC số đồng bộ với VBCC giấy.

Thời hạn cấp bằng tốt nghiệp THPT (giấy) được rút ngắn từ 75 ngày xuống còn 30 ngày; thời hạn cấp VBCC số là 05 ngày kể từ ngày có quyết định công nhận tốt nghiệp. Các thủ tục liên quan được quy định theo hướng cắt giảm giấy tờ, tăng khai thác và chia sẻ dữ liệu từ các CSDL liên quan; ưu tiên giải quyết trên môi trường điện tử; không yêu cầu người dân cung cấp lại thông tin đã có trên các hệ thống dữ liệu của cơ quan nhà nước.

Bỏ quy định Bộ GDĐT in phôi VBCC

Quy chế thể chế hóa chủ trương tại Nghị quyết số 71-NQ/TW của Bộ Chính trị về tăng cường tự chủ, tự chịu trách nhiệm của cơ sở giáo dục gắn với kiểm tra, giám sát hiệu quả.

Cụ thể, Quy chế phân định rõ thẩm quyền, trách nhiệm của từng tổ chức, cá nhân liên quan. Trong đó, Bộ GDĐT tập trung ban hành quy định, thực hiện quản lí nhà nước theo pháp luật, không làm thay địa phương, cơ sở. Bỏ quy định Bộ GDĐT in phôi VBCC, phân cấp cho Sở GDĐT hoặc cơ quan có thẩm quyền cấp VBCC (đối với VBCC giấy). Không quy định mẫu văn bằng đại học, giáo dục nghề nghiệp và mẫu chứng chỉ (chỉ quy định nội dung chính ghi trên văn bằng, chứng chỉ), trừ mẫu bằng tốt nghiệp THPT để bảo đảm thống nhất toàn quốc. Đồng thời không quy định mẫu sổ gốc, phụ lục sổ gốc, sổ cấp bản sao… mà chỉ quy định nội dung chính, nhằm tăng tính tự chủ cho cơ quan có thẩm quyền cấp VBCC.

Bổ sung quy định giao cấp phó kí VBCC

Quy chế bổ sung, điều chỉnh các quy định trên cơ sở tổng hợp những khó khăn, bất cập trong thực tiễn, bảo đảm tính hợp lí, khả thi và ưu tiên bảo đảm quyền lợi của người học. Bổ sung quy định giao cấp phó kí VBCC; giao quyền kí bản sao VBCC để giảm tải cho người đứng đầu; quy định các trường hợp đặc biệt khi cấp bản sao từ sổ gốc, cấp lại, chỉnh sửa nội dung, thu hồi, hủy bỏ VBCC trong các tình huống như không còn sổ gốc, không còn người có thẩm quyền, hoặc khi cơ quan có thẩm quyền sáp nhập, chia tách, giải thể.

Đối với các vấn đề tồn đọng liên quan đến bằng tốt nghiệp THCS, giao Sở GDĐT xử lí; UBND cấp xã có trách nhiệm bàn giao sổ gốc cấp bằng và tài liệu liên quan về Sở GDĐT trước ngày 31/5/2026.

Thông tư 10/2026/TT-BGDĐT được ban hành để thay thế cho Thông tư số 21/2019/TT-BGDĐT ngày 29/11/2019 của Bộ trưởng Bộ GDĐT ban hành Quy chế quản lí bằng tốt nghiệp trung học cơ sở, bằng tốt nghiệp trung học phổ thông, bằng tốt nghiệp trung cấp sư phạm, bằng tốt nghiệp cao đẳng sư phạm, văn bằng giáo dục đại học và chứng chỉ của hệ thống giáo dục quốc dân và một số văn bản khác./.