Giảm tiền phạt nhiều hành vi vi phạm môi trường

​Ngày 24-5, Chính phủ đã ban hành Nghị định 55/2021/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định 155/2016/NĐ-CP ngày 18-11-2016 về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực bảo vệ môi trường (gọi tắt là Nghị định 55). Trong đó, đáng lưu ý là hạ mức tiền phạt đối với nhiều hành vi vi phạm như: xả rác, đi vệ sinh, đổ nước thải tại nơi công cộng, khu dân cư…

Một bảng tuyên truyền mức xử phạt đối với hành vi trái quy định về bảo vệ môi trường theo quy định hiện hành tại P.Hố Nai (TP.Biên Hòa). Ảnh: Trúc Viên.

Thay đổi mức phạt

Nghị định 55 (có hiệu lực thi hành từ ngày 10-7) đã giảm nhẹ mức phạt tiền đối với các hành vi thu gom, thải rác sinh hoạt trái quy định về bảo vệ môi trường như: vứt mẩu thuốc lá, đi vệ sinh không đúng nơi quy định, đổ nước thải ra đường, xả rác xuống cống... Đây là những vi phạm thường gặp trong sinh hoạt hằng ngày, xảy ra tại khu dân cư, nơi công cộng.

Theo quy định hiện hành tại Điều 20, Nghị định 155/2016/NĐ-CP ngày 18-11-2016 về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực bảo vệ môi trường, với các hành vi vi phạm nêu trên sẽ bị phạt từ 500 ngàn đến 7 triệu đồng (tùy hành vi). Nhưng theo Nghị định 55, mức phạt tiền sẽ hạ xuống còn 100 ngàn đến 2 triệu đồng (tùy hành vi).

Nghị định 55 còn quy định các hành vi vi phạm như vứt, thải, bỏ đầu, mẩu và tàn thuốc lá chỉ bị phạt 100-150 ngàn đồng (mức hiện hành là 500 ngàn đến 1 triệu đồng); vứt, thải, bỏ rác thải sinh hoạt, đổ nước thải sẽ bị phạt 500 ngàn đến 1 triệu đồng (mức hiện hành là 1-2 triệu đồng). Riêng với các hành vi vừa gây ô nhiễm môi trường, vừa làm mất mỹ quan đô thị như: vệ sinh cá nhân không đúng nơi quy định hoặc tại nơi công cộng sẽ bị phạt từ 150-250 ngàn đồng.

Ngoài ra, Nghị định 55 quy định mức phạt tiền đối với hành vi thải rác sinh hoạt trên vỉa hè, lòng đường, vào hệ thống thoát nước thải đô thị hoặc hệ thống thoát nước mặt; đổ nước thải không đúng quy định trên vỉa hè, lòng đường phố từ 1-2 triệu đồng (theo quy định hiện hành là 5-7 triệu đồng). Hành vi điều khiển phương tiện vận chuyển nguyên liệu, vật liệu, hàng hóa không che chắn hoặc để rơi vãi ra môi trường trong khi tham gia giao thông cũng được hạ mức tiền phạt còn 2-4 triệu đồng (theo quy định hiện hành phạt từ 7-10 triệu đồng).

Giúp cấp xã dễ thực thi

Theo lãnh đạo một địa phương trong tỉnh, sau hơn 4 năm áp dụng, Nghị định 155/2016/NĐ-CP về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực bảo vệ môi trường đã tạo sự chuyển biến tích cực đối với người dân trong các khu dân cư. Đặc biệt, do mức phạt cao, hình thức phạt bổ sung và biện pháp khắc phục hậu quả nghiêm nên việc vi phạm trên lĩnh vực môi trường trong khu dân cư đã giảm, nhiều nơi trước đây có tình trạng xả rác bừa bãi nay đã không còn. Tuy nhiên, do mức phạt tiền cao nên việc xử phạt của Chủ tịch UBND cấp xã gặp không ít khó khăn, đặc biệt là khi xử phạt những người xả rác nơi công cộng.

Lãnh đạo UBND xã Lâm San (H.Cẩm Mỹ) cho hay, chính quyền địa phương đã từng mời làm việc, xử phạt một số cá nhân xả rác ra nơi công cộng, tuy nhiên mức phạt hiện hành lên đến 7 triệu đồng là rất cao so với thu nhập của người dân nông thôn. Việc giảm mức phạt tiền giúp cơ quan chức năng dễ xử phạt hơn, tăng cường hiệu quả thực thi các quy định bảo vệ môi trường.

Tương tự, lãnh đạo UBND P.Long Bình (TP.Biên Hòa) cho rằng, việc giảm mức tiền phạt đối với các hành vi thu gom, thải rác sinh hoạt trái quy định về bảo vệ môi trường thường gặp sẽ giúp UBND cấp xã dễ xử lý hơn. Vì mức phạt tiền cá nhân đến 2 triệu đồng mới thuộc thẩm quyền xử lý của Chủ tịch UBND cấp xã (theo Điều 38, Luật Xử lý vi phạm hành chính năm 2012). Chính quyền cơ sở có thể xử phạt ngay khi bắt quả tang tổ chức, cá nhân có hành vi vi phạm quy định về bảo vệ môi trường. Mức phạt lên đến 7 triệu đồng theo Nghị định 155/2016/NĐ-CP lại thuộc thẩm quyền xử phạt của UBND TP.Biên Hòa, UBND cấp xã không thể xử phạt ngay mà phải kiến nghị lên thành phố.

Nghị định 55 đã sửa đổi 36 điều của Nghị định 155/2016/NĐ-CP ngày 18-11-2016 về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực bảo vệ môi trường. Qua đó, kịp thời cập nhật, sửa đổi, bổ sung những quy định của Bộ luật Hình sự năm 2015; Nghị định 40/2019/NĐ-CP ngày 13-5-2019 sửa đổi, bổ sung một số điều của các nghị định quy định chi tiết, hướng dẫn thi hành Luật Bảo vệ môi trường cho phù hợp với thực tiễn.                                                                                                                                                                                                         

                                                                                                Trúc Viên