Đề xuất quy định về bảo hiểm hưu trí bổ sung

Bộ Tài chính cho biết, việc xây dựng và ban hành Nghị định hướng tới các mục tiêu (i) tạo khuôn khổ pháp lý triển khai hiệu quả, bền vững chính sách bảo hiểm hưu trí bổ sung theo quy định tại Luật Bảo hiểm xã hội (BHXH) năm 2024 tại Việt Nam nhằm đa dạng hóa các chương trình an sinh xã hội, giảm gánh nặng của ngân sách nhà nước cho công tác an sinh xã hội trong dài hạn; (ii) công khai, minh bạch chủ trương chính sách của Nhà nước để thu hút sự tham gia của đông đảo người lao động, người sử dụng lao động đối với sản phẩm bảo hiểm hưu trí bổ sung; (iii) hỗ trợ phát triển thị trường vốn, thị trường trái phiếu thông qua việc củng cố cơ sở nhà đầu tư vốn dài hạn.

Đối tượng tham gia bảo hiểm hưu trí bổ sung

Ngày 29/6/2024, Quốc hội đã thông qua Luật Bảo hiểm xã hội, trong đó quy định các nguyên tắc triển khai bảo hiểm hưu trí bổ sung và giao Chính phủ quy định về bảo hiểm hưu trí bổ sung.

Theo dự thảo, đối tượng tham gia bảo hiểm hưu trí bổ sung là người sử dụng lao động và người lao động đã tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc theo quy định tại Điều 2 Luật Bảo hiểm xã hội.

Phương thức tham gia bảo hiểm hưu trí bổ sung

Dự thảo nêu rõ, các đối tượng trên được tự nguyện tham gia bảo hiểm hưu trí bổ sung do các doanh nghiệp quản lý quỹ triển khai thông qua người sử dụng lao động. Mức đóng bảo hiểm hưu trí bổ sung do người sử dụng lao động và người lao động thỏa thuận trên cơ sở tự nguyện.

Căn cứ vào yêu cầu quản lý lao động và khả năng tài chính, người sử dụng lao động xây dựng văn bản thỏa thuận giữa người lao động và người sử dụng lao động về việc tham gia bảo hiểm hưu trí bổ sung và thực hiện đóng bảo hiểm hưu trí bổ sung cho người lao động của doanh nghiệp mình theo văn bản thỏa thuận.

Điều kiện để người lao động tham gia bảo hiểm hưu trí bổ sung được hưởng phần đóng góp của người sử dụng lao động và kết quả đầu tư từ khoản đóng góp phải được nêu cụ thể tại văn bản thỏa thuận giữa người sử dụng lao động và người lao động, trong đó đảm bảo thời gian người lao động tham gia bảo hiểm hưu trí bổ sung tối đa không quá 05 năm. (1)

Người lao động tham gia bảo hiểm hưu trí bổ sung được hưởng phần đóng góp của người sử dụng lao động và kết quả đầu tư từ khoản đóng góp này khi đáp ứng điều kiện quy định (1) hoặc khi thuộc một trong các trường hợp sau: 1- Bị tử vong; 2- Đang mắc một trong những bệnh ung thư, bại liệt, xơ gan mất bù, lao nặng, AIDS; 3- Có mức suy giảm khả năng lao động từ 81% trở lên; người khuyết tật đặc biệt nặng; 4- Ra nước ngoài để định cư; 5- Người lao động là công dân nước ngoài chấm dứt làm việc tại Việt Nam.

Quy trình tham gia bảo hiểm hưu trí bổ sung

Theo dự thảo, người sử dụng lao động xây dựng văn bản thỏa thuận và thông báo, lấy ý kiến người lao động. Sau khi thống nhất, người sử dụng lao động ký văn bản thỏa thuận về việc tham gia bảo hiểm hưu trí bổ sung với từng người lao động hoặc ký với Chủ tịch Công đoàn, đại diện cho tập thể người lao động theo nguyên tắc tự nguyện, bình đẳng, thiện chí, hợp tác và trung thực.

Người sử dụng lao động ký hợp đồng tham gia chương trình bảo hiểm hưu trí bổ sung với doanh nghiệp quản lý quỹ. Căn cứ danh sách người lao động tham gia chương trình, doanh nghiệp quản lý quỹ mở tài khoản hưu trí cá nhân cho người lao động.

Căn cứ vào chương trình bảo hiểm hưu trí bổ sung đã đăng ký và văn bản thỏa thuận với người lao động, người sử dụng lao động đóng phần đóng góp của người sử dụng lao động (nếu có) và phần người lao động ủy thác cho người sử dụng lao động đóng hộ (nếu có) vào quỹ bảo hiểm hưu trí bổ sung và thông báo cho doanh nghiệp quản lý quỹ về số tiền đóng cho từng người lao động theo quy định.

Khoản tiền đóng góp vào mỗi tài khoản hưu trí cá nhân của người tham gia quỹ bao gồm: Khoản tiền đóng góp của người sử dụng lao động cho người lao động; khoản tiền đóng góp của người lao động.

Trách nhiệm của người sử dụng lao động khi tham gia bảo hiểm hưu trí bổ sung

Người sử dụng lao động tham gia bảo hiểm hưu trí bổ sung có trách nhiệm đóng bảo hiểm hưu trí bổ sung phần trách nhiệm đóng góp của mình theo đúng quy định tại văn bản thỏa thuận ký giữa người sử dụng lao động và người lao động và chương trình bảo hiểm hưu trí bổ sung đã đăng ký với doanh nghiệp quản lý quỹ hưu trí.

Đồng thời, đóng bảo hiểm hưu trí bổ sung phần người lao động ủy thác cho người sử dụng lao động đóng hộ theo quy định tại văn bản thỏa thuận ký giữa người sử dụng lao động và người lao động và chương trình bảo hiểm hưu trí bổ sung đã đăng ký với doanh nghiệp quản lý quỹ hưu trí (nếu có).

Người sử dụng lao động tham gia bảo hiểm hưu trí bổ sung có trách nhiệm đảm bảo tách biệt phần đóng góp của người sử dụng lao động và phần người lao động ủy thác cho người sử dụng lao động đóng hộ.

Thực hiện các nghĩa vụ theo quy định tại văn bản thỏa thuận ký giữa người sử dụng lao động và người lao động khi tham gia chương trình bảo hiểm hưu trí bổ sung đã đăng ký với doanh nghiệp quản lý quỹ hưu trí và Điều lệ quỹ bảo hiểm hưu trí bổ sung đăng ký tham gia.

Cung cấp đầy đủ, kịp thời và chính xác các thông tin liên quan đến người sử dụng lao động, người lao động, các thông tin để xác định thời gian tham gia chương trình bảo hiểm hưu trí bổ sung và các thông tin khác cho doanh nghiệp quản lý quỹ hưu trí.

Quyền của người lao động khi tham gia bảo hiểm hưu trí bổ sung

Theo dự thảo, người lao động tham gia bảo hiểm hưu trí bổ sung có quyền tự nguyện tham gia, dừng hoặc tạm dừng tham gia bảo hiểm hưu trí bổ sung theo văn bản thỏa thuận giữa doanh nghiệp sử dụng lao động và người lao động và chương trình bảo hiểm hưu trí bổ sung đã đăng ký với doanh nghiệp quản lý quỹ hưu trí.

Nhận chi trả bảo hiểm hưu trí bổ sung theo quy định của Nghị định này; được áp dụng các ưu đãi về thuế thu nhập cá nhân đối với phần đóng góp và chi trả từ quỹ bảo hiểm hưu trí bổ sung theo quy định của pháp luật về thuế thu nhập cá nhân.

Theo dõi và yêu cầu người sử dụng lao động thực hiện đầy đủ trách nhiệm theo văn bản thỏa thuận giữa doanh nghiệp sử dụng lao động và người lao động, chương trình bảo hiểm hưu trí bổ sung đã đăng ký với doanh nghiệp quản lý quỹ hưu trí.

Được cung cấp đầy đủ tài liệu giới thiệu về quỹ hưu trí theo quy định tại Điều 27 Nghị định này. Hằng tháng được doanh nghiệp quản lý quỹ hoặc doanh nghiệp sử dụng lao động cung cấp thông tin về việc tham gia bảo hiểm hưu trí bổ sung; được yêu cầu doanh nghiệp quản lý quỹ xác nhận thông tin về tham gia bảo hiểm hưu trí bổ sung.

Được bảo mật thông tin về việc tham gia bảo hiểm hưu trí bổ sung; được duy trì khoản đóng góp vào tài khoản bảo hiểm hưu trí bổ sung của cá nhân sau khi chấm dứt hợp đồng lao động hoặc khi đến tuổi nghỉ hưu theo quy định.

Khiếu nại, tố cáo và khởi kiện về bảo hiểm hưu trí bổ sung theo quy định của pháp luật.

Được chỉ định người thừa kế theo thứ tự quy định của Bộ luật dân sự tại văn bản thoả thuận hoặc trong phiếu đăng ký tham gia quỹ bảo hiểm hưu trí bổ sung để hưởng chi trả từ quỹ hưu trí.

Được quỹ hưu trí đảm bảo chi trả mức tối thiểu khi đến tuổi nghỉ hưu thông qua hợp đồng bảo hiểm nhân thọ trả tiền định kỳ với tổng mức phí đóng bảo hiểm tối thiểu bằng 05% số tiền đóng góp vào quỹ hưu trí. Thời điểm, cách thức và quy trình ký kết hợp đồng bảo hiểm nhân thọ trả tiền định kỳ được nêu cụ thể tại Điều lệ quỹ.