Chủ động tra cứu thông tin BHXH qua mạng

Thời gian qua, Bảo hiểm xã hội (BHXH) tỉnh đã có nhiều nỗ lực trong cải cách hành chính, tạo thuận lợi cho các đơn vị, doanh nghiệp, người tham gia BHXH thực hiện các thủ tục liên quan. Đặc biệt, việc đồng bộ hóa dữ liệu, giao dịch qua hệ thống điện tử giúp người lao động có thể chủ động theo dõi quá trình tham gia đóng, hưởng BHXH của mình qua mạng. Tuy nhiên, nhiều người lao động vẫn chưa biết và sử dụng hiệu quả tiện ích này.​

Tra cứu mọi lúc, mọi nơi

Theo BHXH tỉnh, sau khi bàn giao sổ BHXH cho người lao động, cuối năm 2017 BHXH tỉnh đã hoàn tất việc đồng bộ cấp mã số dữ liệu BHXH cho hơn 2,3 triệu người tham gia trên toàn tỉnh. BHXH Ðồng Nai cũng là đơn vị đầu tiên trong cả nước hoàn thành việc đồng bộ dữ liệu, trước 6 tháng so với quy định của BHXH Việt Nam. Theo đó, toàn bộ việc tra cứu thông tin, dữ liệu của người tham gia BHXH sẽ được cơ quan quản lý trên hệ thống điện tử. Phó giám đốc phụ trách BHXH tỉnh Phạm Minh Thành cho biết, việc đồng bộ một mã định danh duy nhất cho từng người khi tham gia BHXH sẽ giúp người tham gia tự kiểm tra, theo dõi quá trình đóng, hưởng BHXH, BHYT của mình. Ðiều này cũng tạo thuận lợi cho các đơn vị, doanh nghiệp trong việc lập hồ sơ, đăng ký kê khai lao động tham gia BHXH. Ðồng thời tạo điều kiện thuận lợi cho cơ quan BHXH quản lý xuyên suốt quá trình tham gia đóng, hưởng chế độ và chống lạm dụng quỹ BHXH, BHYT. Mặt khác sẽ cắt giảm thủ tục hành chính, giảm giờ giao dịch của các đơn vị, doanh nghiệp, làm căn cứ cấp sổ BHXH, thẻ BHYT điện tử. Ngoài ra, việc thống nhất mã số sổ BHXH và mã thẻ BHYT thành một mã số định danh nhằm hạn chế tình trạng trùng lắp mã số sổ và thẻ tồn tại song song như trước đây.

Làm thủ tục bảo hiểm tại Bảo hiểm xã hội tỉnh.

Tuy đã được cấp mã số định danh và được quyền tự quản lý sổ BHXH, tuy nhiên trên thực tế nhiều người lao động vẫn chưa biết hoặc còn nhiều thắc mắc về cách tra cứu để theo dõi quá trình đóng và hưởng BHXH của mình trên hệ thống dữ liệu. Chị Ðoàn Thị Ðịnh, công nhân tại KCN Amatar cho biết: “Từ ngày được giữ sổ BHXH, tôi chỉ biết cất vào chỗ an toàn chứ chưa biết cách cập nhật dữ liệu qua mạng và muốn theo dõi quá trình đóng, hưởng BHXH của mình thì phải làm thế nào”.

Theo hướng dẫn của BHXH tỉnh, việc tra cứu thông tin về BHXH hiện rất dễ dàng qua điện thoại di động hoặc máy tính kết nối internet và người lao động có thể chủ động tra cứu thông tin BHXH trên hệ thống ở bất cứ đâu. Theo đó, người lao động chỉ cần truy cập vào trang thông tin điện tử của BHXH Ðồng Nai: https://bhxhdongnai.gov.vn/ và vào mục “Tra cứu thông tin”. Tại đây người lao động có thể tra cứu Mã số BHXH, quá trình tham gia BHXH, thời hạn sử dụng thẻ BHXH, danh sách sổ BHXH…

Ðể tra cứu, người lao động cần nhập các thông tin cá nhân cần thiết như: họ tên, ngày tháng năm sinh, số CMND, mã số BHXH, thời gian cần tra cứu. Riêng thao tác tra cứu quá trình tham gia BHXH, người lao động sẽ biết được toàn bộ quá trình tham gia, tiền lương trích đóng BHXH của mình. Việc quản lý, theo dõi được quá trình đóng, hưởng BHXH cũng giúp cho người lao động nắm bắt cũng như giám sát việc trích đóng BHXH của doanh nghiệp, hạn chế tình trạng nợ đọng BHXH, xâm phạm đến quyền lợi của người lao động. Ðược biết, BHXH Ðồng Nai cũng đã thực hiện đề tài đánh giá chất lượng hài lòng của người lao động khi thực hiện thủ tục hành chính với cơ quan BHXH. Bước đầu đã có nhiều người lao động tham gia đánh giá và dự kiến kết thúc 6 tháng đầu năm 2018 sẽ công bố kết quả này.

Cẩn trọng trong quản lý sổ BHXH

Theo quy định của Luật BHXH năm 2014, người lao động có quyền được giữ sổ BHXH để quản lý, theo dõi quá trình tham gia BHXH của bản thân, của chủ sử dụng lao động đã góp phần hạn chế tình trạng các doanh nghiệp trốn đóng BHXH, và giúp chủ động hơn trong việc thực hiện giải quyết các chế độ BHXH cho người lao động. Tuy nhiên, thời gian gần đây, một số địa phương trong đó có Ðồng Nai đã xảy ra tình trạng người lao động đem sổ BHXH đi thế chấp ngân hàng thương mại để thực hiện các hợp đồng tín dụng. Thực tế này không chỉ gây khó khăn trong quản lý sổ BHXH mà còn chứa đựng nhiều rủi ro đối với quyền lợi lâu dài của người lao động. Liên quan đến vấn đề này, Phó chủ tịch LÐLÐ tỉnh Ðoàn Văn Ðây cho rằng, thời gian qua cơ quan BHXH đã có nhiều cải tiến trong thủ tục hành chính, từ đó mang lại thuận lợi cho người lao động trong thực hiện thủ tục hành chính liên quan cũng như góp phần hạn chế nợ đọng, trục lợi quỹ BHXH. Trong đó có việc đa dạng các hình thức chi trả chế độ BHXH cho người lao động bằng nhiều cách như qua thẻ ATM, trả tiền mặt, qua doanh nghiệp và qua hệ thống bưu điện. Tuy nhiên, việc bàn giao sổ BHXH cho người lao động cũng có những bất cập. Vừa qua, LÐLÐ tỉnh đã tiếp nhận nhiều trường hợp người lao động sau khi cầm cố sổ BHXH đã đến yều cầu hỗ trợ, tư vấn để được cấp lại sổ BHXH. Thời gian tới, bên cạnh tiếp tục giám sát việc thực hiện chi trả quyền lợi BHXH cho người lao động, các cấp Công đoàn tỉnh sẽ đẩy mạnh tuyên truyền các chính sách mới về BHXH liên quan đến quyền lợi người lao động cũng như nâng cao ý thức, trách nhiệm của người lao động trong quản lý sổ BHXH.

Giao diện tra cứu quá trình tham gia BHXH

Tình trạng cầm cố sổ BHXH cũng đã được cơ quan BHXH Việt Nam cảnh báo, Phó tổng giám đốc BHXH Việt Nam Trần Ðình Liệu cho rằng, các ngân hàng trước khi nhận sổ BHXH làm tài sản thế chấp cần phải tìm hiểu chính sách pháp luật liên quan về việc sổ BHXH có giá trị với ngân hàng hay không? Theo Luật BHXH và các văn bản hướng dẫn Luật quy định, sổ BHXH chỉ có giá trị khi NLÐ đến cơ quan BHXH xác định đúng nhân thân, đúng cơ sở dữ liệu tham gia BHXH thì mới được giải quyết các chính sách về BHXH, bảo hiểm thất nghiệp. “Chính sách BHXH là chính sách an sinh, hướng đến việc bảo vệ quyền lợi an sinh thiết thân cho người tham gia khi yếu thế. Do đó, người lao động khi đã được giao sổ BHXH thì cần quản lý tốt, không nên đi cầm cố để giải quyết những vấn đề trước mắt mà ảnh hưởng đến quyền lợi an sinh lâu dài của bản thân. Về trách nhiệm của cơ quan tổ chức thực hiện, BHXH Việt Nam sẽ nghiên cứu để tiếp thu những vấn đề phát sinh từ thực tiễn để đưa ra những đề xuất hợp lý nhằm đảm bảo đầy đủ quyền lợi an sinh cho người lao động”, Phó tổng giám đốc BHXH Việt Nam Trần Ðình Liệu nói.

Tại Đồng Nai, việc tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin trong cải thủ tục hành chính lĩnh vực BHXH cũng được thể hiện qua triển khai ứng dụng đồng bộ nhiều phần mềm như: quản lý thu, giám định BHYT và phần mềm giải quyết chế độ ốm đau, thai sản. Cùng với đó, ngành BHXH tỉnh đã chú trọng rà soát, điều chỉnh dữ liệu và bàn giao sổ BHXH đến tay người lao động theo quy định. Đến hết tháng 2-2018, cơ quan BHXH đã bàn giao hơn 837.800 sổ, đạt trên 92,7% và dự kiến sẽ hoàn thành việc bàn giao sổ vào cuối tháng 6-2018.

Thảo Nguyên