Cần phá thế “độc đạo” cho cảng biển lớn nhất tỉnh Đồng Nai

Theo nhiều chuyên gia, khu TMTD ở Đồng Nai sẽ có nhiều ưu thế để phát triển khi địa phương đang sở hữu hệ thống giao thông kết nối ngày càng đồng bộ, hiện đại. Điều này tạo điều kiện để thúc đẩy kinh tế - xã hội của địa phương, là động lực tăng trưởng trong kỷ nguyên mới của Đồng Nai.

Hướng tới khu thương mại tự do phức hợp

Sân bay Long Thành và Cảng Phước An là 2 công trình hạ tầng nằm ở vị trí chiến lược, dễ dàng kết nối tỉnh Đồng Nai với các thị trường lớn trong khu vực và trên thế giới. Qua đó, giúp Đồng Nai có nhiều điều kiện phát triển các mô hình khu TMTD tích hợp, hướng tới trở thành trung tâm logistics, công nghệ, thương mại, đổi mới sáng tạo quốc tế.

Theo dự thảo đề án, Khu TMTD phức hợp Đồng Nai với tổng diện tích khoảng 8,2 ngàn hécta, gắn với Sân bay Long Thành, Cảng Phước An. Tổng kinh phí đầu tư dự án khoảng 16 tỷ USD, trong đó vốn đầu tư công khoảng 5%, vốn đầu tư tư nhân trong nước chiếm 40%, còn lại khoảng 55% vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài.

Khu TMTD phức hợp sẽ kết nối trực tiếp Sân bay Long Thành và Cảng Phước An, tạo thành chuỗi logistics đa phương thức, giúp tối ưu chi phí và nâng cao năng lực cạnh tranh. Dự án được kỳ vọng tạo động lực mới cho tăng trưởng GRDP của tỉnh, thu hút đầu tư quốc tế, tạo việc làm với thu nhập cao...

Tại Hội thảo Khu TMTD tại Đồng Nai “Động lực tăng trưởng trong kỷ nguyên mới - Cất cánh cùng Sân bay Long Thành” do UBND tỉnh tổ chức vào cuối tháng 6-2025, ông Nguyễn Xuân Sơn, đại diện Tổng công ty Cảng hàng không Việt Nam (ACV), chia sẻ đặc trưng của FTZ tại Sân bay Long Thành là sự liên kết với hạ tầng hàng không. FTZ này không chỉ đơn thuần là một khu phi thuế quan, mà phải là nơi định vị vai trò của Sân bay Long Thành là một trung tâm trung chuyển hàng không quốc tế và của tỉnh Đồng Nai trong chuỗi cung ứng toàn cầu - nơi hàng hóa không chỉ đi qua, mà còn được xử lý, lưu trữ, gia tăng giá trị và tái phân phối ra quốc tế.

Tiến sĩ Trần Du Lịch, Ủy viên Hội đồng Tư vấn chính sách tiền tệ quốc gia, thành viên Tổ Tư vấn kinh tế - xã hội tỉnh Đồng Nai, bày tỏ Đồng Nai hiện nay rất có điều kiện, lợi thế, ưu điểm để làm khu TMTD. Thời điểm này, tỉnh Đồng Nai làm khu TMTD với các chức năng để tham gia vào chuỗi cung ứng toàn cầu, khai thác tối đa hiệu quả Sân bay Long Thành, Cảng Phước An là điều hoàn toàn hợp lý. Địa phương cần điều chỉnh quy hoạch tổng thể phù hợp với điều kiện mới, tỉnh mới, cũng như đầu tư vào các dự án ưu tiên, có tính đột phá với các tuyến đường giao thông thúc đẩy liên kết vùng, tạo thuận lợi để phát triển khu TMTD…

Phó chủ tịch UBND tỉnh HỒ VĂN HÀ nhấn mạnh, các sở, ngành, địa phương liên quan cần phối hợp thực hiện chức năng quản lý nhà nước trong các lĩnh vực được giao, đảm bảo các hoạt động triển khai liên quan đến Khu TMTD Đồng Nai phù hợp với quy hoạch, kế hoạch phát triển chung và các quy định hiện hành.

Xây dựng các cơ chế đặc thù để thu hút đầu tư, nguồn nhân lực

Tiến sĩ Trương Minh Huy Vũ, Viện trưởng Viện Nghiên cứu phát triển Thành phố Hồ Chí Minh, Tổ trưởng Tổ Tư vấn kinh tế - xã hội của tỉnh Đồng Nai, nhận định khu TMTD cần được hướng tới phát triển liên kết vùng, phát triển không gian phát triển mới với trung tâm là Sân bay Long Thành, tận dụng những tiềm năng phát triển của tỉnh Đồng Nai mới. Trong việc phát triển khu TMTD, tỉnh cần chú trọng đến vấn đề kết nối giao thông, triển khai các cơ chế phù hợp để tạo sức bật thu hút các nhà đầu tư vào khu TMTD với các dịch vụ tổng hợp, hiện đại…

Phó chủ tịch UBND tỉnh Hồ Văn Hà cho biết, Khu TMTD phức hợp Đồng Nai dự kiến có 4 phân khu chức năng gồm: khu chức năng sản xuất công nghiệp công nghệ cao; khu logistics; khu dịch vụ tài chính, thương mại; khu đổi mới sáng tạo. Với 8 nhóm chính sách và 29 cơ chế đặc thù, nơi đây hứa hẹn trở thành trung tâm các ngành công nghiệp công nghệ cao, dịch vụ tài chính, logistics, đổi mới sáng tạo và thương mại quốc tế.

Trưởng khoa Quan hệ quốc tế, Trường đại học Khoa học xã hội và nhân văn (Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh), tiến sĩ Nguyễn Tăng Nghị nhận định, bên cạnh việc tận dụng những lợi thế về vị trí chiến lược quan trọng, các động lực phát triển sân bay, cảng biển, các khu công nghiệp, đô thị sân bay thì nguồn nhân lực sẽ là yếu tố then chốt, quyết định đến sự phát triển và bứt phá của Đồng Nai, trong đó có việc phát triển khu TMTD gắn với Sân bay Long Thành, Cảng biển Phước An… Do đó, tỉnh cần có thêm những chính sách, cơ chế để thu hút các chuyên gia, liên kết với các cơ sở đào tạo, trường đại học lớn ở khu vực, từ đó tạo điều kiện phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao cho địa phương nói chung và khu TMTD nói riêng.