Thêm nỗi lo với người nuôi heo

Sau khi tạm thoát khủng hoảng vì rớt giá, người chăn nuôi heo lại đang phải đối mặt với một nỗi lo mới: dịch bệnh. Bệnh dịch tả heo châu Phi (ASF) hiện đang hoành hành, gây thiệt hại nặng cho người chăn nuôi Trung Quốc có nguy cơ cao sẽ xâm nhiễm vào Việt Nam. Việc chưa có vắc xin đặc hiệu điều trị và tỷ lệ chết đối với heo mắc bệnh lên đến 100% khiến người chăn nuôi đang hết sức lo lắng.​

Đây cũng là những vấn đề được đề cập tại hội thảo về ASF do Chi cục Chăn nuôi - thú y phối hợp với Hiệp hội Chăn nuôi Đồng Nai tổ chức vừa qua.

Nguy cơ xâm nhiễm cao

Tại hội thảo, TS. Michael Guillaume, Cố vấn cấp cao kỹ thuật chăn nuôi heo và thức ăn chăn nuôi của Tập đoàn Olmix tại Việt Nam (Tập đoàn chuyên sản xuất phụ gia thức ăn chăn nuôi và vắc xin thú y của Pháp) cho biết, ASF lần đầu tiên xuất hiện ở Kenya, một quốc gia châu Phi vào năm 1921 và sau đó lây lan ra nhiều nước. Theo ghi nhận của Tổ chức Thú y thế giới (OIE), từ cuối năm 2017 đến nay đã có 12 quốc gia ở châu Âu, châu Phi và châu Á xuất hiện ổ dịch. Trong đó, Trung Quốc hiện là nước đang xuất hiện nhiều ổ dịch và chịu thiệt hại nặng nề từ dịch bệnh này. Tại Trung Quốc, bệnh xuất hiện đầu tiên tại tỉnh Hắc Long Giang và đến nay đã có đến 14 ổ dịch được phát hiện. 

Theo TS. Guillaume, ASF là bệnh truyền nhiễm nguy hiểm do vi rút gây ra. Bệnh lây lan nhanh trên loài heo (heo nhà và heo hoang) và xảy ra ở mọi lứa tuổi, mọi loại heo. “Bệnh gây thiệt hại rất nghiêm trọng với tỷ lệ chết đối với heo nhiễm bệnh rất cao, lên đến 100%”, TS. Michael cho biết.

Các đại biểu tham dự hội thảo đặt câu hỏi đến các chuyên gia về cách thức phòng chống bệnh dịch tả heo châu Phi.

Cũng theo TS. Guillaume, một đặc điểm nguy hiểm nữa của loại vi rút này là sống rất dai, tồn tại rất dài cộng với cơ chế lây nhiễm cả trực tiếp và gián tiếp nên nguy cơ lây lan rất nhanh. Theo đó, vi rút gây bệnh ASF có thể sống trong các mô thịt, xương của heo từ 6 tháng đến 5 năm và rất khó bị tiêu diệt. “Quá trình giết mổ, chế biến thịt hiện nay không diệt được loại vi rút này do đó nó tồn tại trong thịt heo được bày bán. Ngoài truyền trực tiếp giữa heo với heo, bệnh còn truyền qua con ve mềm. Khi con ve cắn vào heo nhiễm bệnh sẽ mang mầm bệnh và nếu cắn vào con heo khác sẽ truyền bệnh”, TS. Guillaume thông tin thêm.

Trong khi đó, theo TS.BS. thú y Đinh Xuân Phát, Bộ môn Công nghệ sinh học, Trường đại học Nông Lâm TP. Hồ Chí Minh, sự nguy hiểm của dịch bệnh ASF là hiện nay chưa có vắc xin đặc hiệu để điều trị. “Hiện giải pháp trị bệnh là con số không. Ngoài ra, vi rút này có đến 22 biến thể nên việc tìm ra vắc xin đặc trị là rất khó khăn”, TS. Đinh Xuân Phát cho hay.

Theo ngành Thú y, hiện chưa ghi nhận dịch bệnh ASF xuất hiện tại Việt Nam, tuy nhiên nguy cơ xâm nhiễm của dịch bệnh này là rất cao. “Trung Quốc có đường biên giới rất rộng với Việt Nam và có thể nói rằng ở Trung Quốc có dịch bệnh gì thì ở Việt Nam chúng ta xuất hiện dịch bệnh đó. Đây là điều rất đáng lo ngại trong điều kiện ngành chăn nuôi chúng ta mới chỉ phục hồi sau “cơn bão” giá”, Chi cục trưởng Chi cục Chăn nuôi - thú y Đồng Nai Trần Văn Quang nhận định.

Cũng theo ông Quang, nếu xảy ra dịch bệnh, Đồng Nai sẽ là địa phương chịu thiệt hại rất nặng nề. Bởi với đàn heo hơn 2,3 triệu con, Đồng Nai hiện được xem là “thủ phủ” chăn nuôi heo của cả nước.

Siết kiểm soát đối phó với dịch tả heo châu Phi

TS. Guillaume cho biết, do chưa có vắc xin đặc trị nên biện pháp duy nhất để đối phó là phát hiện sớm ổ dịch và tiêu hủy đàn heo nhiễm bệnh. Đối với Việt Nam, do chưa xuất hiện ổ dịch nên ưu tiên số một hiện nay nên là ngăn chặn sự xâm nhiễm của dịch bệnh. “Phải kiểm soát được việc nhập khẩu thịt heo và các sản phẩm từ heo mới tránh được mầm bệnh xâm nhập”, TS. Guillaume khuyến cáo.

Theo Chi cục trưởng Chi cục Chăn nuôi - thú y Trần Văn Quang, thực tế dịch bệnh xảy ra tại Trung Quốc cho thấy đây là dịch bệnh lây lan rất nhanh và mạnh. “Ở Trung Quốc phát hiện ổ dịch đầu tiên từ đầu tháng 8 thì đến nay đã có 6 tỉnh được ghi nhận xuất hiện bệnh. Cự ly xuất hiện từ ổ dịch đầu tiên đến ổ dịch mới được phát hiện lên đến hàng ngàn km. Điều này chứng tỏ tốc độ lây lan rất mạnh”, ông Quang cho hay.

 Sau cơn bão giá, người chăn nuôi heo hiện đang đối mặt với nỗi lo về hiểm họa mới là bệnh dịch tả heo châu Phi (ảnh minh họa).

Trước mối hiểm họa từ dịch bệnh ASF, ngày 31- 8, Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp - phát triển nông thôn (NN-PTNT) Bùi Xuân Cường đã có công điện khẩn gửi các bộ, ngành và các địa phương tăng cường các công tác giám sát phòng chống sự xâm nhiễm của dịch bệnh ASF. Cùng ngày, Cục Thú y Trung ương cũng có công văn gửi các cơ quan Thú y chuẩn bị vật tư, trang thiết bị và xây dựng, ban hành quy trình chẩn đoán xét nghiệm bệnh để thống nhất áp dụng trong phạm vi toàn quốc.

Theo ông Trần Văn Quang, hiện giải pháp phòng bệnh vẫn là chính do chưa có vắc xin đặc trị. Do đó, việc phát hiện và xử lý triệt để ổ dịch ngay từ phạm vi nhỏ, không cho lây lan là những giải pháp được Bộ NN-PTNT lưu ý. Ngoài ra, Bộ NN- PTNT cũng đề nghị các địa phương, nhất là các tỉnh có đường biên giới chung với Trung Quốc, tăng cường công tác chống buôn lậu heo và các sản phẩm của heo từ nước ngoài vào Việt Nam. Tuyệt đối không cho phép buôn bán, vận chuyển heo và sản phẩm của heo bất hợp pháp, không rõ nguồn gốc qua biên giới, kể cả quà tặng, quà biếu của cư dân biên giới.

Lây lan chủ yếu qua đường hàng không

Theo TS. Guillaume, nghiên cứu về dịch bệnh ASF cho thấy việc lây lan bệnh chủ yếu qua đường hàng không. Theo đó, bệnh lây nhiễm từ châu Phi qua châu Âu, châu Mỹ được ghi nhận là từ thực phẩm dư thừa của các chuyến bay. “Do vi rút này sống rất lâu và dai từ 6 tháng đến 5 năm nên trong thực phẩm làm từ thịt heo vẫn có chứa mầm bệnh. Thực phẩm dư thừa trên các chuyến bay được tận dụng cho heo ăn khiến mầm bệnh lây lan nhanh và rộng”.

Quỳnh Nhi