Tăng cường quản lý 5 khâu trong đảm bảo an toàn vệ sinh thực phẩm

Với chủ đề “Tăng cường trách nhiệm của người sản xuất, kinh doanh thực phẩm”, Tháng hành động vì an toàn thực phẩm (ATTP) năm 2018 hướng đến tăng cường công tác giáo dục, truyền thông các vấn đề liên quan đến ATTP, đồng thời đề cao vai trò, trách nhiệm của các doanh nghiệp trong việc thực thi pháp luật về ATTP. BS. Nguyễn Văn Hữu, Chi cục trưởng Chi cục An toàn vệ sinh thực phẩm (ATVSTP) Đồng Nai đã có cuộc trao đổi về kết quả của Tháng hành động năm nay.​

BS. Nguyễn Văn Hữu, Chi cục trưởng Chi cục ATVSTP Đồng Nai.

- P.V: Trong Tháng hành động vì ATTP 2018, các ngành chức năng đã phối hợp thanh, kiểm tra việc chấp hành các quy định của pháp luật về ATTP tại các cơ sở sản xuất, kinh doanh thực phẩm trên địa bàn tỉnh. Xin ông cho biết kết quả của đợt thanh, kiểm tra này?

* BS. Nguyễn Văn Hữu: Thực hiện Kế hoạch số 41/KH-BCĐ ngày 30-3-2018 của Ban chỉ đạo bảo đảm vệ sinh ATTP tỉnh về triển khai “Tháng hành động vì ATTP”; toàn tỉnh đã thành lập 186 đoàn kiểm tra liên ngành (tuyến tỉnh 4 đoàn; tuyến huyện 11 đoàn; tuyến xã 171 đoàn). Đã có 5.330 cơ sở thực phẩm được kiểm tra, trong đó, số cơ sở vi phạm bị xử lý đến thời điểm này là 27. Tổng số tiền xử phạt vi phạm hành chính là hơn 135 triệu đồng.

Riêng đoàn kiểm tra liên ngành do Chi cục ATVSTP đã tiến hành kiểm tra tại 3 huyện: Long Thành, Định Quán, Vĩnh Cửu. Qua kiểm tra cho thấy 10/10 cơ sở có vi phạm, đã xử lý 4 cơ sở, với số tiền 26 triệu đồng; chuyển 6 cơ sở cho Ban chỉ đạo bảo đảm ATVSTP huyện xử lý theo quy định.

Có thể nói trong đợt cao điểm Tháng hành động vì ATTP năm nay, các đoàn kiểm tra chú trọng hơn trong việc kiểm tra tại các cơ sở nhỏ lẻ, hộ gia định. Đây là những cơ sở thường được phát hiện nhiều vi phạm. Đối với các đoàn kiểm tra liên ngành của tỉnh khi kiểm tra các địa bàn được phân công tập trung vào những cơ sở có dấu hiệu vi phạm, được địa phương nhắc nhở nhiều lần nhưng không khắc phục.

Qua kiểm tra cho thấy, các vi phạm về ATTP khá phổ biến. Tuy nhiên, cấp huyện và đặc biệt là cấp xã, phường, thị trấn chưa mạnh dạn trong việc xử phạt vi phạm hành chính.

Đoàn kiểm tra ATVSTP tỉnh kiểm tra một cơ sở chế biến thức ăn trên địa bàn tỉnh.

- P.V: Qua các đợt thanh, kiểm tra định kỳ, đột xuất các cơ sở sản xuất, kinh doanh, chế biến thực phẩm trên địa bàn tỉnh, theo ông đâu là những vấn đề cần lưu ý đối với các nhà sản xuất, kinh doanh thực phẩm?

* BS. Nguyễn Văn Hữu: Trong giai đoạn từ tháng 6-2017 đến 5-2018, Chi cục ATVSTP đã kiểm tra được 213 cơ sở, phát hiện 32 cơ sở vi phạm, xử lý 32 cơ sở với tổng số tiền phạt vi phạm hành chính trên 290 triệu đồng. Qua công tác thanh tra, kiểm tra đặt ra một số vấn đề sau:

Một là, phải nâng cao nhận thức cho chủ cơ sở, người trực tiếp sản xuất, kinh doanh thực phẩm về tầm quan trọng của vấn đề bảo đảm ATTP. Họ phải nhận thức rõ rằng họ đang trực tiếp sản xuất ra các sản phẩm ảnh hưởng trực tiếp đối với sức khoẻ của con người.

Hai là, nhận thức phải đi đôi với hành động và giải pháp để sản xuất thực phẩm an toàn. Bên cạnh đó phải thường xuyên cập nhật các văn bản quy phạm pháp luật để bảo đảm việc tuân thủ pháp luật của doanh nghiệp về ATTP, trong đó đặc biệt chú trọng đến vấn đề sử dụng phụ gia, hoá chất cấm trong sản xuất, chế biến, chăn nuôi. Đồng thời, chủ doanh nghiệp phải thường xuyên tổ chức tập huấn với những người trực tiếp sản xuất, kinh doanh thực phẩm để họ hiểu và thực hành đúng.

- P.V: Hiện nay, vẫn còn nhiều vụ ngộ độc thực phẩm tại các bếp ăn tập thể xảy ra. Theo ông, nguyên nhân do đâu?

* BS. Nguyễn Văn Hữu: Tình hình ngộ độc thực phẩm trên địa bàn tỉnh vẫn diễn biến rất phức tạp, rất khó khăn trong công tác quản lý bởi nhiều lý do. Cụ thể, tập quán ăn uống, trình độ dân trí, thu nhập thấp dẫn đến việc sử dụng thực phẩm giá rẻ, không bảo đảm ATTP. Việc kiểm soát nguyên liệu thực phẩm đầu vào tại một số các bếp ăn tập thể, cơ sở cung cấp suất ăn công nghiệp vẫn chưa được thực hiện tốt. Giá trị suất ăn của người lao động tại các doanh nghiệp còn thấp, suất ăn trung bình từ 11.000 đồng - 14.000 đồng vẫn còn phổ biến nên chất lượng bữa ăn kém, dẫn đến tình trạng ngộ độc thực phẩm vẫn  còn xảy ra. Mặt khác, số lượng mô hình chuỗi thực phẩm an toàn chưa đáp ứng được nhu cầu thực tế của thị trường, giá thực phẩm sạch cao hơn so với giá thị trường. Điều này cũng dẫn đến việc các doanh nghiệp có bếp ăn tập thể và doanh nghiệp cung cấp suất ăn công nghiệp khó khăn trong việc tiếp cận thị trường này.

Ngoài ra, đa số các cơ sở sản xuất, kinh doanh thực phẩm trên địa bàn đều thuộc dạng nhỏ lẻ. Đây là nhóm đối tượng rất khó kiểm soát và có nguy cơ cao nhất về bảo đảm ATTP. Việc kiểm soát ô nhiễm thực phẩm, tồn dư hóa chất trong sản xuất, kinh doanh thực phẩm chưa chặt chẽ, chưa có nhiều chính sách thu hút doanh nghiệp đầu tư vào lĩnh vực nông nghiệp đặc biệt là nông nghiệp chất lượng cao.

- P.V: Vậy giải pháp nào để hạn chế ngộ độc thực phẩm, nhất là đối với các bếp ăn tập thể, thưa ông?

* BS. Nguyễn Văn Hữu: Để khắc phục những hạn chế nói trên, cần xác định rõ vai trò, trách nhiệm của người đứng đầu chính quyền các cấp theo chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ tại Chỉ thị số 13/CT-TTg về tăng cường trách nhiệm về quản lý ATTP. Triển khai hiệu quả việc xây dựng các chuỗi thực phẩm an toàn từ trang trại đến bàn ăn đồng thời phải duy trì chuỗi một cách bền vững. Triển khai có hiệu quả mô hình điểm về chuỗi cung cấp thực phẩm an toàn, chợ kinh doanh thực phẩm an toàn, ban hành tiêu chuẩn về chợ kinh doanh thực phẩm. Đây sẽ là tiền đề để có thực phẩm an toàn cung cấp cho các bếp ăn tập thể và người dân.

Cùng với đó, từng bước triển khai và vận hành có hiệu quả hệ thống tự kiểm tra  ATTP tại  bếp ăn tập thể các doanh nghiệp ở khu công nghiệp theo 2 cấp (cấp cơ sở và cấp quản lý) nhằm phòng ngừa, hạn chế tối đa ngộ độc thực phẩm. Đặc biệt, các cơ quan báo chí, truyền thông cần quan tâm hơn nữa đến lĩnh vực ATTP. Qua đó, thông tin đến người dân những cơ sở thực phẩm không an toàn, những loại thực phẩm không rõ nguồn gốc trên thị trường; đông thời cổ vũ các cơ sở đã thực hiện tốt việc đảm bảo ATTP để người dân biết và lựa chọn thực phẩm an toàn.

Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam cũng đã có Nghị quyết 07C/NQ-BCH ngày 25-2-2016 về chất lượng bữa ăn ca của người lao động. Theo đó từ năm 2016 các Công đoàn cơ sở khu vực doanh nghiệp khi đối thoại hoặc thương lượng với chủ doanh nghiệp cần đưa nội dung bảo đảm bữa ăn ca của người lao động với mức tối thiểu 15.000 đồng. Tỉnh cũng đã giao cho Liên đoàn Lao động tỉnh phối hợp với Ban quản lý các khu công nghiệp và các cơ quan liên quan triển khai thực hiện nội dung này.

- P.V: Từ sản xuất thực phẩm đến người tiêu dùng thường phải qua nhiều khâu, nhiều công đoạn khác nhau. Vậy trách nhiệm của cơ quan quản lý nhà nước được thể hiện như thế nào trong việc bảo đảm VSATTP?

* BS. Nguyễn Văn Hữu: Nhằm tăng cường công tác quản lý nói chung cũng như nhận thức của mọi người dân đối với công tác bảo đảm ATTP; đồng thời nâng cao trách nhiệm của chính quyền cơ sở các cấp, của người sản xuất kinh doanh, người tiêu dùng trong công tác bảo đảm an toàn vệ sinh thực phẩm. Theo đó, ATTP liên quan trực tiếp đến 5 khâu là: sản xuất thực phẩm, nhập khẩu thực phẩm, vận chuyển bảo quản thực phẩm, chế biến thực phẩm, tiêu dùng thực phẩm. Muốn ATTP ở khâu tiêu dùng thì tất cả người dân, người sản xuất thực phẩm, phải hành động đúng với tiêu chuẩn ATTP trong công việc của mình. Vai trò quản lý nhà nước về ATTP chính là thiết lập cơ sở pháp lý cho hoạt động của 5 khâu nói trên. Tuyên truyền, hướng dẫn người dân thực hiện tốt trách nhiệm của mình ở trong 5 khâu nói trên và giám sát, thực hiện biện pháp  chế tài đối với những người làm trái pháp luật về ATTP.

- PV: Xin cảm ơn ông!

Theo báo cáo của Ban chỉ đạo đảm bảo VSATTP tỉnh, trong Tháng hành động vì ATTP năm 2018, các đoàn thanh kiểm tra đã tiến hành kiểm tra hơn 5.000 cơ sở sản xuất, chế biến, kinh doanh, dịch vụ ăn uống. Qua đó phát hiện hơn 1.200 cơ sở vi phạm, chiếm hơn 23%. Các vi phạm chủ yếu xoay quanh các vấn đề trang thiết bị, dụng cụ, nhãn mác sản phẩm, hàng hóa. Các đoàn kiểm tra đã lập biên bản, xử lý vi phạm 27 cơ sở với số tiền gần 136 triệu đồng. Bên cạnh đó, các đoàn thanh, kiểm tra đã tổ chức tiêu hủy 5 loại sản phẩm không đảm bảo VSATTP tại 16 cơ sở, yêu cầu khắc phục về nhãn mác sản phẩm tại 3 cơ sở, chuyển 19 hồ sơ đến các cơ quan liên quan để xử lý, tiến hành nhắc nhở hơn 1.200 cơ sở nói trên…

Khánh Ngọc (thực hiện)